Bangladesh, Myanmar, Thailand, Maleisie en Singapore 2017: 04 Bangladesh deel II, zaterdag 14

04 Bangladesh Deel II – zaterdag 14 tot maandag 16 januari

Zaterdag 14 januari

De wekker loopt om 7:30 af, om klaar te zijn voor het ontbijt om 8:00 uur. Geer loopt naar de douche en Kees kijkt even op zijn mobiel en ziet de sms van Wouda die hem feliciteert met zijn verjaardag. Ook dan dringt dat bij Kees door. Laat de sms aan Geer lezen die dan verrast roept o jé dan ben ik de eerste niet geweest, van harte gefeliciteerd. Bij het ontbijt gebeurt ongeveer het zelfde. We ontbijten met Tazima en Badiul en even later komt Rozanna binnenlopen met als eerste opmerking Happy Birthday Kees waarna de rest volgen. Zo begint deze dag.

We gaan drie dagen het “veld in” naar Barisal in zuid centraal Bangladesh waar we tot nu nooit zijn geweest. Barisal is de vijfde stad van het land en de hoofdstad van het district met dezelfde naam en ligt 200 km zuidelijk van Dhaka aan de Kirtankhola river. Op weg naar Barisal moeten we nog de Kirthakhola rivier oversteken waar de Chinezen een zeer grote brug aan het bouwen zijn die in 2018 klaar moet zijn.

Uiteindelijk vertrekken we even voor negenen voor onze veldtocht naar Barisal, met Tazima en Salek is de chauffeur.

Het stukje dwars door Dhaka gaat relatief vlug omdat het zaterdagmorgen is. Vrijdag is in Bangladesh evenals in vele moslimlanden de vrije dag en zaterdag volgt. Zondag is het begin van de werkweek. Na ca. 80 km bereiken we de rivier de chauffeur moet even zoeken welke aan welke steiger de eerste ferry vertrekt, we moeten ruim een uur wachten. Dat geeft ons de kans om veel te zien.

De eerste die aankomt is een groot ponton, oud met een golfplaten dak aan voor en achterkant die door een sleepboot wordt voort geduwd. Het is een zij lader en losser.

Een oude pont komt aangevaren over de rivier Paduma

de boot van dichterbij

Fantastisch hoe de bemanning de chauffeurs van de auto dirigeren om te keren en te manouevreren om van zo’n ponton af te komen. Echt millimeter werk. Vooral de grote, soms zwaar beladen vrachtauto’s hebben het zwaar. Rijdend vanaf de ferry komen ze op het laad ponton en dan pas op de wal. Dat gaat met enorm zwiepers gepaard. Vooral de laatste als het verschil tussen vrachtwagen nog aan boord en daarna van boord steeds groter wordt.

Vrachtwagens komen van de pont af

idem

Gezicht op de wal vanaf onze pont

Terwijl dat ponton aan het lossen is komt er en tweede ferry afmeren aan hetzelfde ponton tussen wal en de ferry’s. Prachtig hoe het schip zich er tussen werkt. Dit is een rij-op-rij-af ferry en deze krijgt voorrang t.o.v. van de oudere ferry. Wij gaan met die ferry mee.

De rivier is breed, de overtocht inclusief een stuk kanaal dat door een zandbank is gegraven, duurt ruim een uur.

Vanaf het begin zie je hoe de Chinezen met een brug bezig zijn. Er zijn behoorlijk grote drijvende bokken om de verschillende pilaren voor de brug ondersteuning te maken en de zandzuigers zijn ook steeds bezig om de dijken aan te leggen zodat straks het water onder die brug door gaat en er niet meer omheen kan. In de maanden juli, augustus en september staat ca. 40 % van Bangladesh onder water door de moesson en het smeltwater van de Himalaya.

De zandzuigers zijn van China, de hekvlag is Chinees en in de mast hangt de vlag van Bangladesh zoals gebruikelijk in de scheepvaart. We vernemen dat de meeste lagere arbeidskrachten Bangladeshi zijn, maar de gehele leiding is Chinees zoals we dat ook in andere landen zagen.

hijskranen

op de boot

op de boot wordt in van een stukje krant gevouwde zakjes pittig gekruid eten verkocht

volle boten en bootjes met passagiers

een dubbeldekker

meubels worden van bovenop de vracht naar opzij verplaatst zodat

de vrachtauto straks onder de brug door van de pont af kan rijden

na de over steek van de Paduma varen we nog een heel eind

de smallere rivier Kirtankhok op

langs de oever

dorp aan de rivier

oude ponten aan de overkant van de rivier

Aan gekomen aan de overkant zien we dat er veel bomen zijn gekapt, dit om de toevoerwegen naar de brug te verbreden. Het valt op dat de bomen nog met de bijl worden gekapt en vervolgens worden die in stukken gezaagd met een trekzaag twee man aan weerskanten en een man om de stam op zijn plaats te houden. We hebben geen enkele kettingzaag gezien. In het kader van veel mensen werk geven tegen ja een laag loon is het toch een goede keuze t.o.v. veel werkeloosheid laten ontstaan.

Een kilometer of 20 voor Barisal brengen we een bezoek aan een Youth Leaders Project in Karmulla Kathi. De jongeren daar hebben een Active Citizens training gevolgd en daarna diverse sociale projecten opgezet. Vooral over het tegengaan van kind huwelijken. Een reden dat meisjes vroeg uitgehuwelijkt worden is dat jongens veel achter de meiden aan zitten en ze lastig vallen. De ouders huwelijken ze dan uit, dan hebben zij de verantwoordelijkheid niet meer. De jongens vertellen over enkele voorbeelden dat ze een huwelijk dat al gearrangeerd was en de volgende dag zou worden gesloten, hebben voorkomen. Ze gaan naar de ouders toe en praten met hen. Als het niet lukt, zetten ze de UP (Union Parisad) erachter. De jongeren gaan zo’n 4000 mensen benaderen. Er worden conferenties gehouden van ouders, leerkrachten en kinderen. Dat gaat op 4 scholen en 2 madrassa’s gebeuren.

de groep die ons ontvangt

de toekomstige jeugdleiders?

jeugdleiders laten op een kaart zien wat risico gebieden zijn voor meisjes

Jeugdleiders

Na deze mooie dag gaan we naar het guesthouse en snel daarna naar een restaurant waar we lekker eten en op het dakterras een prachtig uitzicht hebben op de stad. Thee in het guesthouse toe.

zondag 15 januari

We ontbijten in een klein restaurant met Porota, roerei en diverse schaaltjes met groente. Dat is hier en in heel Bangladesh het standaard ontbijt.

ontbijt met porota is standaard in Bangladesh;

erbij komt een roerei en bakjes met groente e.a.

Union Parisad Bakal

Vervolgens rijden we naar de projecten die we vandaag bezoeken in de regio. De stad uit rijden is heel anders dan in Dhaka: het is er rustig en schoon en er zijn bijna alleen maar riksja’s en tuk-tuks. Terwijl Barisal toch 3 miljoen inwoners heeft.

Het bezoek aan de Union Parisad (UP) van Bakal en een bijbehorende vrouwencoöperatie neemt het grootste deel van de dag in beslag: de vertegenwoordigers van de UP, de jeugd- en vrouwenleiders. In de introductie wordt tegelijk de toon gezet: het gaat om het je inzetten voor de gemeenschap, je verantwoordelijkheid nemen. En omdat de jeugd de toekomst is, vindt deze UP dat de jeugd centraal moet staan in de bijeenkomst. De jongeren zijn het meest aan het woord. 18 jeugdleiders hebben de Active Citizenship training gevolgd en ze vertellen over wat ze daarmee gedaan hebben, vnl. 3 dingen

kind huwelijken tegengaan: net als gisteren worden successen verteld, er zijn bijna geen kind huwelijken meer
gezond voedsel, wat hier vooral betekent geen formaline in het eten (om het te conserveren) en gebruik van natuurlijke mest
alfabetisering: iedereen gaat inmiddels naar school doordat de jongeren promoten dat de ouders hun kinderen niet thuis houden. Dit is vooral belangrijk voor de meisjes.

Er straalt een actieve spirit uit hun verhalen. Ik vraag aan een jongen: waarom doen jullie dit allemaal in je vrije tijd? Je kunt toch ook lekker gaan voetballen? Hij doet het omdat hij zijn land verder wil brengen. De verantwoordelijkheid waarover bij de inleiding gesproken werd is een “vanzelfsprekendheid”.

De voorzitter van de UP vertelt dat er geen bedelaars meer in de Union zijn en dat het doel van 2 kinderen per familie inmiddels ruim is gehaald.

leden van de Union Parisad van Bakal met de jeugd op de achtergrond

jeugdleider voert het woord

meisje dat het woord neemt

Door de rijstvelden lopen we naar een Hindoe-dorp waar we een afspraak hebben met de vrouwencoöperatie waarover een UP-lid al vertelde.

rijstvelden

jonge rijstplantjes

visvijver

Eén vrouw heeft een Women Leadership training gevolgd en heeft daarna met 31 vrouwen uit haar dorp een coöperatie opgezet. Iedere vrouw legt 25 TK (0,30 euro) per maand in. Inmiddels hebben ze daarvan een koe (of koeien) gekocht en doen ze aan tuinbouw; ze verbouwen groente voor de verkoop. Wekelijks komen ze bij elkaar om zaken die spelen te bespreken en elkaar waar nodig te ondersteunen. Dus ook zaken die niet direct met de financiële kant te maken hebben zoals meisjes naar school en elkaar bij springen als er geweld in het gezin wordt gebruikt. Ook hier worden we getroffen door de kracht en het enthousiasme van de vrouwen.

de dame die na de Women Training een coöperatie van 31 vrouwen heeft opgezet

de dames van de coöperatie vertellen over hun werk

Dan volgt een lunch in het huis van de President van de Union Parisad. Hij heeft werkelijk alles uit de kast laten halen voor een copieus maal: zeker 5 soorten vlees, vis, groenten en als klappen de “golden fish” zoals grote garnalen die voor de export worden gekweekt heten.

lunch met de Presidenten de Presidentsvrouw van de UP

de vrouw uit de UP die ons begeleidt naar het vrouwenproject

In de middag gaan we nog een UP en een vrouwenalfabetiseringsproject. Onderweg komen we langs een school waar kinderen ons hun schriften laten zien

jongen laat resultaten zien bekijken

Bij de UP/vrouwenalfabetisering vraagt Tazima naar de voortgang, ook van de hier gestarte inkomen genererende activiteiten (naaien en kippen).

Een vrouw vertelt over haar slechte jeugd en huwelijk en dat ze nu besloten heeft voor zichzelf op te komen met deze cursus als onderdeel.

Geweldig om de jongedames te zien die op College zitten en vol zelfvertrouwen hun toekomstvisie vertellen, bv. “Ik wil advocaat worden”.

Een jongen zingt een ontroerend romantisch lied over zijn land. Dat hoort echt bij Bangladesh. We kennen het van trainingen en het ontroert ons steeds weer.

het lokaal waar we de vrouwenalfabetiseringsgroep bezoeken

meisjesgroep

Wat ons ook opvalt vergeleken met 20 jaar en 10 jaar geleden dat vandaag niemand bij ons heeft gebedeld of dat groepen om meer geld vroegen. Zij nemen zelf de verantwoordelijkheid zoals bv bij die hindoe vrouwen groep die begon met sparen en daarna inkomen generende activiteiten opzetten.

Voldaan gaan we terug naar het guesthouse, waar we wat fruit en snacks eten met een kop thee.

maandag 16 januari

Er staan enkele korte bezoeken op het programma, voordat we de terugreis aanvaarde

een Jeugdgroep van Rajguru. Er zijn vrouwen aanwezig die over hun handwerk vertellen; ze hebben een naaitraining gevolgd. De dames kunnen allemaal lezen en schrijven (met hulp van de jeugdgroep?). Ze willen nu een weg vinden om nog meer naaimachines en gereedschap te verkrijgen; ze moeten nu rouleren.
De Jeugdgroep spaart en is bezig met leren lezen en schrijven aan mensen die dat nog niet kunnen. Ze willen in Rajguru alle 100 huishoudens honger-vrij hebben. Voordat ze dat kunnen verklaren hebben ze o.a. meer technische kennis over landbouwtechnieken nodig.

jeugdleiders en de vrouwengroep

een poster met het Active Citizen Project

de Leidster van de Vrouwengroep

handenarbeid producten die de vrouwen maken en verkopen

een vrouw die over haar resultaten en wensen vertelt

· Bezoek aan de Bootschool in Mivganj, een gemarginaliseerde groep. Een jonge vrouw geeft kinderen les, ze vertelt er enthousiast over.

overzicht van de woonboten in Mivganj

de boten hebben zonnepanelen

zo krijgen de kinderen les

de jeugdleider vertelt over haar lesgeefproject

de kinderen laten zien wat ze leren

· Bezoek aan een handwerkgroep in Lohalia Village. De foto spreekt voor zich:

Dan aanvaarden we de terugtocht naar Dhaka, eerst een eind rijden, dan weer de overtocht over de Paduma. We hebben geluk: direct als we aankomen, kunnen we nog op een kleine pont, die bijna direct vertrekt. Als we aan de overkant komen, kunnen we nog niet gelijk aanleggen, er ligt een grote pont te laden. We meren aan die boot af en na een half uurtje gaat de grote boot weg en kunnen wij aanleggen. Het is trouwens een mooi gezicht om te zien hoe de pont wordt volgestouwd, alles past precies, nog wat inschikken hier en daar en er kan nog een vrachtwagen bij.

hijskranen